
พัทยาอยู่ที่ละติจูด 12° กลางวันจึงยาวราว 12 ชั่วโมงตลอดทั้งปี บวกลบ 45 นาทีตามฤดูกาล พระอาทิตย์ขึ้น 5:50–6:45 น. ตก 17:50–18:50 น. ระหว่างนั้นมีแสงอยู่ราว 12 ชั่วโมง และทุกอย่างต้องจัดให้ลงในช่วงเวลานี้ ตั้งแต่งานแต่งงานไปจนถึงการเดินเล่นถ่ายภาพครอบครัว แต่ไม่ใช่ทุกชั่วโมงจะเหมาะกับการถ่ายภาพเท่ากัน
ช่วงเวลาของวันเป็นตัวกำหนด 3 อย่าง คือ ลักษณะของแสง ความหนาแน่นของคนในโลเคชัน และสภาพร่างกายของลูกค้า ทั้ง 3 อย่างไม่ได้เปลี่ยนไปตามเวลาอย่างตรงไปตรงมา โกลเดนอาวร์ให้แสงนุ่ม แต่วันเสาร์ที่หาดจอมเทียน แม้เพิ่ง 7:00 น. หาดก็ไม่โล่งแล้ว (วันหยุดยาวหรือช่วงสงกรานต์คนยิ่งมากกว่านี้) เที่ยงให้แสงแข็ง แต่ที่วิลล่าในบางเสร่ ตอน 12:00 น. กลับเงียบสนิท ช่วงเย็นให้โทนสีอุ่น แต่เด็กที่อยู่บนหาดมาสามชั่วโมง พอถึง 18:00 น. ก็ถ่ายรูปไม่ไหวแล้ว
เช้า: 6:00–9:00
แสง ช่วงที่แสงนุ่มที่สุดของวัน ก่อนพระอาทิตย์ขึ้นเป็นบลูอาวร์ แสงฟุ้งกระจายจากเมฆ ขอบฟ้าโทนอุ่น ตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้นจนถึงราว 7:30 น. เป็นโกลเดนอาวร์ แดดเฉียงต่ำจากทิศตะวันออก เงาทอดยาว แสงบนใบหน้าดูใส พอถึง 9:00 น. แสงก็แข็งขึ้นแล้ว แต่ยังถ่ายได้
ผู้คน ก่อน 8:00 น. ชายหาดแทบไม่มีคน ที่หาดจอมเทียนและหาดวงศ์อมาตย์มีแค่ชาวประมงกับนักท่องเที่ยวที่มาเดินคนเดียวประปราย ตั้งแต่ 8:30 น. นักท่องเที่ยวที่กินมื้อเช้าเสร็จเริ่มทยอยมา พอ 9:30 น. คนก็แน่นแล้ว
สภาพของคน ลูกค้าอยู่ในสภาพร่างกายดีที่สุดของวัน ยังสดชื่น ไม่เหนื่อย ไม่ร้อนจนเพลีย โดยเฉพาะเด็กจะให้ความร่วมมือดีในชั่วโมงแรก ๆ หลังมื้อเช้า
เหมาะกับอะไร งานถ่ายคู่รักและครอบครัวทุกแบบเหมาะกับช่วงนี้ที่สุด ภาพช่วงบ่าวสาวแต่งตัวและภาพคู่บ่าวสาว ภาพพอร์ตเทรตธุรกิจที่มีทะเลเป็นฉากหลัง (ถ้าต้องการแบบนั้น) ภาพนั่งสมาธิยามเช้าหรือฝึกโยคะ
ไม่เหมาะกับอะไร พิธีแต่งงานแบบสากล ซึ่งมักจัดเวลาไม่ลงตัว (แขกมารวมตัวกันไม่ทัน) งานปาร์ตี้กับมื้อค่ำไม่ต้องพูดถึง และภาพที่มีแสงไฟนีออน
ข้อเสีย ต้องตื่น 5:30 น. ทั้งที่เมื่อคืนกินมื้อค่ำกับเพื่อนจนดึก ลูกค้าหลายคนถอดใจเพราะเรื่องนี้ จะลำบากแค่ไหนก็แล้วแต่คน แต่ช่างภาพต้องคำนึงถึงด้วย
เที่ยง: 11:30–14:30
แสง ช่วงที่แสงแข็งที่สุดของวัน ดวงอาทิตย์เกือบตรงศีรษะ เงาสั้นและคม ทรายกับน้ำสะท้อนแสงขึ้นมาจากด้านล่าง ผิวกลายเป็นไฮไลต์ขาวโพลนจนไม่เหลือรายละเอียด ใบหน้าดูแบน อ่านเพิ่มเติมได้ว่าแดดเที่ยงทำอะไรกับใบหน้าบ้าง
ผู้คน ชายหาดคนแน่นที่สุดของวัน นักท่องเที่ยวออกจากโรงแรมหลังมื้อเช้า และหลายคนอยู่ที่หาดจนถึงเวลากลับไปพักกลางวันตอน 14:00 น.
สภาพของคน อากาศร้อน 32–35°C ความชื้น 65–80% เด็กเริ่มงอแงเมื่อผ่านไป 20 นาที ผู้ใหญ่เหงื่อออก เสื้อผ้าดูไม่สวย เครื่องสำอางเยิ้ม
เหมาะกับอะไร ถ่ายได้เฉพาะในเงื่อนไขพิเศษ ได้แก่ ถ่ายใต้หลังคากันแดดหรือในร่มเงาทึบ งานถ่ายอินทีเรียร์ (อพาร์ตเมนต์ ออฟฟิศ โรงแรม) ภาพพอร์ตเทรตธุรกิจในสตูดิโอหรือโลเคชันในอาคาร และภาพซิลูเอตย้อนแสงถ้ามีเทคนิคสำหรับงานแบบนี้
ไม่เหมาะกับอะไร หาดโล่งกลางแดด การเดินถ่ายรูปในเมือง เด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบไม่ว่าจะถ่ายแบบไหน และงานถ่ายแต่งงานที่ใช้เวลานาน
ข้อเสีย บางครั้งก็มีเวลาว่างแค่ช่วงนี้ช่วงเดียว คือระหว่างมื้อเช้ากับมื้อเที่ยง หรือช่วงว่างระหว่างโปรแกรมเที่ยว ถ้าเป็นแบบนั้น ช่างภาพต้องตัดแผนให้เหลือไม่เกิน 30–40 นาที และถ่ายในร่มเงา
บ่าย: 14:30–16:30
แสง ยังแข็ง แต่ไม่ได้ส่องลงมาตรงศีรษะแล้ว แดดมาจากทางตะวันตก เงายาวขึ้น คอนทราสต์สูง ช่วงนี้ถูกมองข้ามมากกว่าที่ควร เพราะแม้จะถ่ายยากในทางเทคนิค แต่ก็ไม่ถึงกับเลวร้ายเหมือนตอนเที่ยง
ผู้คน ชายหาดยังแน่นอยู่ นักท่องเที่ยวจำนวนมากกลับมาหลังพักกลางวันที่โรงแรม
สภาพของคน อากาศร้อนที่สุดของวัน หลายคนอยู่ในโหมด “พักหลังมื้อเที่ยง” ไม่พร้อมถ่าย เด็กอาจยังสดชื่นถ้าได้นอนกลางวัน
เหมาะกับอะไร ฉากในอาคาร ช่วงเตรียมตัวก่อนงานตอนเย็น (งานแต่ง มื้อค่ำ) งานที่อาศัยร่มเงาของอาคารและต้นปาล์ม ภาพพอร์ตเทรตธุรกิจในล็อบบี้โรงแรมหรือออฟฟิศติดแอร์
ไม่เหมาะกับอะไร กลุ่มใหญ่บนหาดโล่งกลางแดด และฉากที่ต้องเคลื่อนไหวมาก
โกลเดนอาวร์: 16:30–18:00 (ฤดูหนาว 16:00–17:30)
แสง ช่วงที่ดีที่สุดของวันสำหรับถ่ายคน แดดเฉียงต่ำจากทิศตะวันตก อุณหภูมิสีอุ่น เงานุ่ม ที่ชายฝั่งด้านตะวันตกของพัทยา (จอมเทียน วงศ์อมาตย์) แสงส่องเข้าหน้าตรง ๆ เหมาะที่สุดสำหรับภาพพอร์ตเทรต ส่วนที่นาเกลือช่วงเหนือหาดวงศ์อมาตย์ขึ้นไปและชายฝั่งทางเหนือ ดวงอาทิตย์จะลับตาไปเร็วกว่าเล็กน้อย
ผู้คน เวลา 16:30 น. ชายหาดยังแน่น พอ 17:30 น. คนเริ่มบางลงเพราะนักท่องเที่ยวไปกินมื้อค่ำ ช่วง 17:45–18:00 น. คนเหลือน้อยจนถ่ายสบายที่สุด ขณะที่แสงยังดีอยู่
สภาพของคน ได้พักกลางวันหรือลงว่ายน้ำมาแล้วจึงสดชื่น พร้อมถ่าย เด็กอาจงอแงถ้าเหนื่อยมาทั้งวัน ช่วงเย็นถ่ายคู่รักและผู้ใหญ่ง่ายกว่า
เหมาะกับอะไร เป็นช่วงเวลาทองของทุกงาน ภาพคู่บ่าวสาว การเดินเล่นถ่ายภาพครอบครัว ภาพคู่รัก ภาพพรีเวดดิ้งและการขอแต่งงาน ภาพพอร์ตเทรตธุรกิจที่มีทะเลเป็นฉากหลัง (ถ้าต้องการภาพแนวไลฟ์สไตล์)
ข้อเสีย ช่วงนี้สั้น เต็มที่แค่ 60–90 นาที แผนต้องพร้อมไว้ล่วงหน้า ถ้าช่างภาพ “มาหามุมเอาหน้างาน” เวลาหนึ่งในสามของช่วงนี้ก็หายไปแล้ว
บลูอาวร์: 18:00–19:00
แสง ดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้าแล้ว ฟ้ายังสว่าง แต่โทนอุ่นกำลังจางไป ท้องฟ้าเริ่มมีโทนน้ำเงิน ตัดกับแสงไฟโทนอุ่นของเมือง เป็นคู่สีที่สวยมาก แต่ต้องบาลานซ์แสงประดิษฐ์กับแสงธรรมชาติให้ได้
ผู้คน เมืองเริ่มคึกคัก นักท่องเที่ยวจะเต็ม Walking Street และทางเดินเลียบชายหาดในช่วงราว 18:30–19:00 น.
สภาพของคน ปกติดี คนมักผ่อนคลายหลังมื้อค่ำ (ถ้ากินตั้งแต่หัวค่ำ) หรือไม่ก็กำลังตั้งตารอมื้อค่ำ
เหมาะกับอะไร การเดินเล่นถ่ายภาพคู่รักยามเย็น ภาพที่มีเมืองเป็นฉาก ทั้งถนน เทอร์เรซ และระเบียงที่เห็นวิว การขอแต่งงานบนท่าเรือ งานเลี้ยงแต่งงาน (ช่วงต้นงาน)
ข้อเสีย ช่วงนี้ยิ่งสั้นกว่า มีแค่ 30–45 นาที ถ้าไม่มีขาตั้งกล้องหรือแฟลชจะถ่ายยากในทางเทคนิค
กลางคืน: ตั้งแต่ 19:00 น. เป็นต้นไป
แสง เหลือแต่แสงประดิษฐ์ ทั้งนีออนของเมือง ไฟร้านอาหาร ไฟหน้ารถ และไฟประดับ จำเป็นต้องใช้ ISO สูงหรือแฟลช ถ้าไม่มีอุปกรณ์ที่เหมาะสม ช่างภาพจะได้แต่ภาพมืดที่นอยส์เยอะ
ผู้คน Walking Street กับถนนสายท่องเที่ยวใจกลางเมืองมีคนเดินแน่นไม่ขาดสาย ซึ่งเป็นได้ทั้งข้อดี (ฉากหลังมีชีวิตชีวา) และปัญหา (คนเดินผ่านติดเข้ามาในเฟรม)
สภาพของคน เด็กหลับแล้ว ผู้ใหญ่ผ่อนคลาย หรือไม่ก็กินมื้อค่ำและดื่มมาแล้ว งานแต่งเข้าสู่ช่วงที่ไม่เป็นทางการ
เหมาะกับอะไร งานเลี้ยงแต่งงาน (ช่วงเต้นรำ ช่วงดื่มอวยพร) งานถ่ายคู่รักในเมืองเพื่อเก็บบรรยากาศเมืองยามค่ำคืน งานอีเวนต์ขององค์กร คอนเสิร์ต และโชว์
ไม่เหมาะกับอะไร ครอบครัวที่มีเด็ก และภาพพอร์ตเทรตธุรกิจ (เว้นแต่จะถ่ายให้ธุรกิจเฉพาะกลุ่มอย่างธุรกิจกลางคืน)
ปรับเวลาตามฤดูกาล
เวลาพระอาทิตย์ขึ้นและตกที่พัทยาขยับเร็วขึ้นหรือช้าลงได้ราว 30 นาทีในรอบปี ช่วงธันวาคมถึงมกราคม พระอาทิตย์ตก 17:55–18:10 น. ส่วนมิถุนายนถึงกรกฎาคมตก 18:35–18:50 น. นอกจากนี้ยังมีฤดูฝน (พฤษภาคมถึงตุลาคม) ท้องฟ้าที่มีเมฆมากอาจช่วยให้แสงเที่ยง “นุ่มลง” จนพอถ่ายได้ แต่ก็ไม่เสมอไป เพราะเมฆฝนฟ้าคะนองให้แสงสีเทาแบน ๆ ซึ่งใช้กับพอร์ตเทรตไม่ได้
ไฮซีซัน (พฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์) สภาพอากาศคงที่ แสงคาดเดาได้ แต่คนก็เยอะตามไปด้วย และอย่างที่รู้กัน ช่วงวันหยุดยาว สงกรานต์ และปิดเทอม พัทยากับจอมเทียนก็แน่นเหมือนกัน ส่วนโลว์ซีซัน (พฤษภาคมถึงตุลาคม) อากาศคาดเดายากกว่า ต้องเลื่อนวันถ่ายบ่อยกว่า เมื่อฝนตก ช่างภาพที่มีประสบการณ์จะเสนอทางเลือกอื่น (ถ่ายในอาคาร ในโรงแรม หรือโลเคชันที่มีหลังคา) แทนที่จะยกเลิก
คุยเรื่องเวลากับช่างภาพอย่างไร
ถ้าช่างภาพเสนอเวลาที่ไม่ตรงกับที่คุณอยากได้ ให้ฟังเหตุผลก่อน เขาอาจจะคิดถูกก็ได้ หาดตอนเช้าดีกว่าตอนกลางวัน แต่ถ้าคุณตื่น 5:30 น. ไม่ไหว ก็ถือเป็นข้อจำกัดจริง ๆ ถ้าเป็นอย่างนั้นก็ต้องพบกันครึ่งทาง คือเช้าแบบสายหน่อย (8:00–9:00 น.) หรือบ่ายแก่ ๆ (16:00–17:30 น.) ซึ่งใช้ได้ทั้งสองช่วง
ถ้าช่างภาพรับถ่ายตอนเที่ยงโดยไม่ทักท้วงอะไรเลย เป็นไปได้ 2 อย่าง คือเขามีประสบการณ์สูงมากและรู้ว่าจะหาร่มเงาได้ที่ไหน หรือไม่ก็ไม่เข้าใจสภาพการถ่าย ควรถามให้ชัดว่าเขาตั้งใจจะถ่ายตรงไหน ถ้าคำตอบคือบนหาดโล่งกลางแดดตอน 13:00 น. ก็แสดงว่าเขาไม่เข้าใจสภาพการถ่าย
การถ่ายภาพที่พัทยาไม่มี “เวลาที่ดีที่สุด” มีแต่เวลาที่เหมาะกับงานและสภาพของลูกค้า ช่างภาพที่ดีจะอธิบายเรื่องนี้เองตั้งแต่ตอบกลับครั้งแรกและเสนอเวลาให้ ไม่โยนให้ลูกค้าเลือกเอง